HOMEFILOSOFIEPAARDENTAALLESSENWINKELFOTO'SLINKSAGENDACONTACT
ŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻŻ

                                  

Game # 6 : Zijwaarts  -  The Sideways game.

Door Pat Parelli.

Dit is de zesde game van de serie van de 7 games voor het bevestigen van leiderschap en het bouwen aan een taal tussen jou en je paard.

Hoe beter je paard achterwaarts en zijwaarts gaat, hoe beter hij alle andere dingen doet. Of je zou kunnen zeggen hoe slechter hij achterwaarts en zijwaarts gaat hoe slechter hij alle andere dingen doet.

 

Hoe zou dit komen? Waarom zou een paard dat makkelijk zijwaarts en achterwaarts gaat, de rest ook beter doen? Wat heeft dat met elkaar te maken?

 

Achterwaarts en zijwaarts heeft alles te maken met de impuls en de emotionele fitheid van je paard -  en dit heeft weer invloed op al het andere dat je paard doet. Als je een trage achter- en/of zijwaarts hebt (als hij al zijwaarts gaat) en het paard gaat ook schuin, dan is de kans groot dat het paard impulsief of verveeld is. Met impulsief bedoel ik, meer voorwaarts dan rustig en met verveeld bedoel ik, meer sloom dan voorwaarts. Beiden zijn impuls problemen. Als je op dat moment meer druk op je paard zet om beter achter- of zijwaarts te gaan, kan hij reageren met steigeren, bokken of onrustig worden met de mond.

 

Impuls betekent gecontroleerde energie. Dit is niet alleen fysieke energie, maar ook mentale en emotionele energie. Als de snelheid van een paard fysiek wordt gecontroleerd met een bit of andere hulpmiddelen, waarbij hij in het bit hangt, met zijn mond kauwt, zwaar op de voorhand hangt, constant wil stoppen of niet is tegen te houden, dan heb je geen impuls. Impuls betekent dat het gaan en stoppen van je paard (zonder een bit in zijn mond), in evenwicht is. Dit betekent dat wanneer je één been aanlegt, dit voor hem geen voorwaarts of sneller voorwaarts betekent.

 

In de Yo-yo game (game nummer 4 van de 7 games) heb je geleerd je paard achterwaarts te laten gaan om daarna het achterwaarts en het voorwaarts in balans te krijgen. Je hebt waarschijnlijk een behoorlijk verschil opgemerkt in zijn attitude, emoties en hoeveel aandacht hij je geeft. In de Circling game (game 5) heb jij je paard geleerd zijn gang en de richting te houden. Nu in de Sideways (zijwaarts)  game (game 6) leer jij je paard met een zachtheid en respect recht te laten gaan en zijwaarts te wijken.

 

Deze drie games ontwikkelen het impuls in je paard. Onthoudt dat je de eerste vijf van de 7 games onder de knie moet hebben voor je met game 6 aan de slag gaat omdat elke game gebouwd is op de voorgaande games. Elke keer als je tegen problemen aan loopt ga je terug naar voorgaande games tot je een beter resultaat krijgt.

 

Waarom word je paard emotioneel rustiger van de Sideways game?

 

Zijwaarts is een beweging die niet snel door paarden wordt gebruikt. Het is wel natuurlijk voor hen, maar niet zo belangrijk voor het overleven als voorwaarts gaan. Dit komt voornamelijk omdat bij het zijwaarts gaan het  paard zijn benen moet kruisen en dat draagt niet bij aan een geweldige ontsnappingsmogelijkheid! In het wild zal een paard zijn benen pas kruisen als hij ver genoeg is weggevlucht. Daarna draait hij zich pas om, om te kijken of hij nog wordt achtervolgd; dit noemen we “het kruisen van de vluchtweg”. Als het paard zich na deze vlucht omdraait, gaat hij voor enkele seconde van een vlucht mode (right brain)  naar een denkende mode (left brain), zodat hij snel de situatie kan beoordelen om te beslissen wat hij moet doen.

 

Als jij je paard vraagt om zijn achterhand opzij te zetten en zijn benen te kruisen zoals bij de Porcupine, Driving en Sideways games, komt je paard in de denkende mode en gaat zijn linker hersenhelft gebruiken. Als jij je paard vraagt om over een afstand zijwaarts te gaan, dan help je hem om in de denkende mode te blijven.

 

Het omzetten van de achterhand helpt een vluchtig en opgewonden paard te kalmeren. Als je paard in de vlucht mode (right brain) zit en hij wil niet naar je luisteren, helpt het om hem een langere afstand zijwaarts te laten gaan. Hij schakelt dan over op zijn denkende mode (left brain) en stemt weer beter op jou af. Dit werkt zowel op de grond als in het zadel. Het kan soms wel 200 meter lang duren voor hij de schakeling maakt, maar het zijwaarts helpt hem om weer na te denken.

 

Hoe belangrijk is het om je paard zijwaarts te leren?

 

De Sideways game is geen “sidepass” game. De Sideways game is bedoeld om je paard atletisch, licht en gewillig zijwaarts te leren lopen zowel naar links als naar rechts. De sidepass is een specifieke manoeuvre met een bepaalde lichaamshouding die in de hogere dressuur en western reining wordt gevraagd.

 

Door het ontwikkelen van simpele manoeuvres in de Sideways game, bouw je de basis voor de sidepass. Het is ook de basis voor het ontwikkelen van meer vering, vliegende galopwissels, spins, pirouettes, appuyeren, contra stelling en cowwork. Vooral voor deze gevorderde manoeuvres is het belangrijk dat je paard gemakkelijk zijwaarts gaat! Als je paard niet zo goed zijwaarts gaat zal je waarschijnlijk veel problemen hebben met deze manoeuvres.

 

Het goed zijwaarts gaan is ook praktisch om je paard  naar een opstapje, krukje of het hek te laten komen om op te stijgen. Dit is ook erg handig als je zonder zadel wilt opstappen.

 

Ontwikkel een geweldige zijwaarts.

 

De eerste stap van de Sideways game gaat terug naar de Driving game. Zorg ervoor dat je de voor- en achterhand onafhankelijk van elkaar kunt laten wijken.

 

Als je eenmaal controle hebt op de voor- en achterhand in beide richtingen, ben je klaar om hem zijwaarts te vragen. Begin ”langzaam en correct” met alleen een halster en een leidtouw. Laat hem met zijn hoofd  naar de bakrand of een hek staan zodat hij niet voorwaarts kan gaan. Positioneer jezelf met je gezicht naar zijn borst/buik, en vraag je paard nu zijn voor- of achterhand een à twee stappen zijwaarts te zetten. Start met het eerst ietsjes verdrijven van de voorhand en dan de achterhand, dan weer de voorhand, dan de achterhand. Als je de Parelli carrotstick gebruikt, gebruik hem dan als een ruitenwisser, langzaam naar de voorhand en de  achterhand tot ze gezamenlijk zijwaarts gaan.

 

Vraag je paard eerste enkele stappen zijwaarts en bouw dit daarna op tot je hem 5, 10 of 20 meter in één keer zijwaarts kunt laten lopen. Kijk met hoe weinig je het kunt doen. Kun je het zonder hem aan te raken door alleen de lucht te verplaatsen ? Reageert hij op de lichtste suggestie of moet jij je om hem heen bewegen? Als je paard eenmaal goed reageert op de Driving game sideways, probeer het dan eens met de Porcupine game techniek.

 

Als je paard naar achter trekt terwijl je hem zijwaarts vraagt, is het meestal angst of verwarring. Zorg er voor dat je veel Friendly game speelt en verbeter continu de Porcupine en de Driving game tot je paard zich hierdoor niet meer bedreigd voelt.
 

Als je tijdens de Sideways game, meer van zijn achterwerk ziet dan van zijn hoofd, betekent dit, dat hij z’n achterhand niet echt meeneemt. Hij beweegt zijn achterhand voorwaarts in plaats van zijn benen zijwaarts te kruisen. Als je paard zich meer op zijn gemak gaat voelen, kun je hem vragen zijn achterhand elke keer een beetje meer zijwaarts te zetten. Bouw zijn recht gerichtheid op tot hij uiteindelijk kaarsrecht van neus tot staart langs de bakrand of een hek loopt.

 

Als je paard een trap geeft als je zijn voor- of achterhand zijwaarts vraagt, laat hij hiermee een reflex van verzet zien. Ga terug naar de vijf voorgaande games en zorg dat deze beter worden. Je paard probeert er voor te zorgen dat je hem niet zijwaarts beweegt, omdat hij bijvoorbeeld jou probeert te domineren, je niet respecteert als een leider, of hij voelt zich bedreigd, gevangen of bang en reageert met zichzelf te verdedigen. Blijf kalm, raak niet gespannen en  wordt zeker niet boos! Je paard zou dat kunnen zien als agressief, gefrustreerd en kwaad roofdier gedrag, en dat maakt het alleen maar erger. Wees passief volhardend in de juiste positie. En zorg voor een betere voorbereiding van de voorgaande games.

 

Hoe licht is jouw paard?

 

Hoe zachter en lichter je op de grond kunt zijn, hoe zachter en lichter je in het zadel kunt zijn. Je paard leert eerst lichtheid en verantwoordelijkheid op de grond. Het spelen van de 7 games op de grond is de eerste stap, want hoe hij op je reageert  vanaf de grond is intrinsiek verbonden met hoe hij op je reageert in het zadel. Het heeft allemaal te maken met het ontwikkelen van gevoel bij je paard en bij jezelf.

 

Dat is de reden dat het zin heeft om je paard voorwaarts, achterwaarts, rechtsom, linksom en omhoog en omlaag te leren op de grond. Als je paard het concept eenmaal kent, kun jij je vaardigheden verfijnen tot een bijna onmerkbare suggestie. Op een dag zal het lijken alsof jij je paard iets vraagt en hij je gedachten leest.

 

Je wordt veel effectiever in het leren van dingen op de grond omdat je het voordeel hebt om je hand of de carrotstick precies op de juiste plek te plaatsen voor het antwoord dat je wilt. Eenmaal in het zadel ben je veel meer gelimiteerd in de plaatsen waar jij je paard kunt aanraken. Bijvoorbeeld, toen je voor het eerst je paard zijn achterhand wou omzetten met de Porcupine game, drukte je de vingers in de zijkant van zijn heup en gebruikte je vier fases. Dit is erg moeilijk zo niet onmogelijk als je in het zadel zit. Als je paard het concept van het verzetten van de achterhand op de lichtste druk van je hand begrijpt, kun jij je hand steeds ietsjes verder naar voren brengen. Na een tijdje zal je hand op de zelfde plaats liggen als waar jij je been hebt als je hem vraagt de achterhand te verplaatsen vanuit het zadel. Zo kan je je paard progressief leren te luisteren naar steeds lichtere hulpen.

 

Een andere sleutel tot succes is het gebruiken van vier fases. Door je paard heel langzaam iets te vragen en gelijk los te laten als hij het doet, leer jij je paard op een steeds lichtere suggestie te reageren. In mijn programma  besteden de studenten veel tijd aan het ontwikkelen van de vaardigheid van langzaam sluitende en snel openende handen en benen. Dit is iets dat voor ons mensen geen aangeboren vaardigheid is. Mensen zijn geneigd om hun handen en benen snel te sluiten en langzaam te openen.

 

Nog een laatste en erg belangrijke reden  om nieuwe vaardigheden te leren en lichtheid in je paard te ontwikkelen op de grond, is dat je niets te maken hebt met je balans en  vaardigheden als ruiter. Het geeft je paard de vrijheid om zijn natuurlijke houding, kennis en  atletisch vermogen te ontwikkelen zonder uit evenwicht te worden gebracht door een ruiter. Als er dan uiteindelijk een zadel en een ruiter op zijn rug komt, heeft hij een stevige basis.

 

De sideways game is een perfect voorbeeld. Veel ruiters hebben in het zadel allerlei problemen om het zijwaarts, travers, kuitwijken of contrastelling aan te leren bij hun paarden. Zo erg dat de zijwaartse gangen als moeilijk worden bestempeld en gedegradeerd worden naar de hogere trainingsniveaus. Dat is niet nodig. De Sideways game is de simpelste manier om je paard met lichtheid zijwaarts te bewegen. Van hieruit worden hoog niveau manoeuvres simpele zaken.

Natural horsemanship is een natuurlijke benadering om je paard te trainen.

Natural horsemanship instructeur Humphrey Dirks.